Çatınız onarım mı ister, baştan yenileme mi? Keşif gününde en çok sorulan soru budur.
Cevap tek bir belirtiye bakarak verilmez. Beş ölçüt birlikte okunur ve sonuç ikisinin ortasında da çıkabilir.
Kaçak kaç noktadan geliyor
Tek noktadan gelen akıntı genellikle tek bir kusurun işaretidir. Kırık bir kiremit, açılmış bir baca dibi ya da kopmuş bir bağlantı olur.
Böyle bir çatıda kusurun çevresinde yarım metrelik bir alan açılır ve hat yeniden kurulur; geri kalanı yerinde kalır.
Kaçak birbirinden uzak üç dört noktada aynı anda görünüyorsa tablo değişir. Yüzeyin geneli yorulmuş demektir.
Bu yüzden keşifte ıslak noktalar tek tek işaretlenir ve dağılımları çatı planı üzerine çıkarılır.
Örtünün yaşı ve yüzeyin hâli
- Kiremitte yaygın çatlak, kenar ufalanması ve gözenekli yosunlu yüzey: malzeme ömrünü doldurmuştur.
- Shingle örtüde granül kaybı ve kenarların yukarı kıvrılması: aynı anlama gelir.
- Aynı kış içinde ikinci, üçüncü kez kırılan kiremit: tek tek değişimin sonuç vermediğini gösteren en açık işarettir.
- Yüzeyin yarısından çoğu bu hâldeyse: yenisi sağlam dursa da yanındaki sıra ertesi kış kırılır, örtünün tamamını almak daha az masraf üretir.
Taşıyıcıya bakmadan karar verilmez
Örtünün altındaki ahşap, kararın en sessiz tarafıdır. Çatı arasından bakılır, mertek alt yüzleri elle yoklanır ve şüpheli kesitte nem ölçülür. Ölçüm %20 üstünü gösteriyorsa karar onarımdan yenilemeye kayar.
Kararmış, yumuşamış ya da lif lif ayrılmış bölge varsa su uzun süredir oradadır. Bıçak ucu ahşaba 5-6 mm zorlanmadan giriyorsa o kesit artık yük taşımıyordur.
Taşıyıcı bozulmuşsa üstteki örtü yeni bile olsa iş yenilemeye döner. Yeni örtü çürük tahtaya çivilenmez.
Tersi de geçerlidir. Ahşap sağlamsa yorgun görünen bir çatı onarımla birkaç kış daha götürülebilir.
Bütçeyi bölmek mi, tek seferde bitirmek mi
Yenileme bütçeyi tek seferde ister, onarım ise işi parçalara ayırmaya izin verir.
Bölerek ilerlemek makul görünür. Her açılış kendi iskelesini ve kendi hazırlığını beraberinde getirir.
Aynı çatıya üç yılda üç kez çıkılıyorsa toplam masraf yenilemeye yaklaşır.
Bu hesabı keşifte sizinle birlikte yaparım. Hangi işin bu yıl, hangisinin sonraya kalacağı yazılı çıkar.
Mevsim kararı öne çekebilir
Sonbaharda bulunan geniş bir hasar, kışa yenileme planıyla girmeye izin vermeyebilir.
Yenileme çatıyı bir süre açık bırakır ve kuru bir hava aralığı ister.
Kış kapıdaysa önce suyu durduran bir onarım yapılır. Kapsamlı iş ilkbahara alınır.
Yaz sonunda başlayan bir yenileme ise kuru günlerin uzun olduğu bir aralıkta örtüyü kapatma şansı verir.
Bu bir erteleme sayılmaz, açık çatıyı yağmura yakalatmamak işin kendi kuralıdır.
Tavandaki lekelerin ve çatı yüzeyinin fotoğrafını gönderin, akıntının kaç noktadan geldiğini yazın. Hangisinin gerektiğini görmeden söyleyemem. Noktasal çatı onarımı sayfasında kapsam yazılı.