Bir çatıya çıktığımda önce önceki müdahalenin izlerini ararım. O izler, kaçağın neden geri döndüğünü genelde tek başına açıklıyor.
Aşağıdaki beş yanlış birbirinden bağımsız görünüyor. Ortak noktaları var: hepsi suyun yolunu düzeltmek yerine üstünü örtüyor.
Sızıntıyı mastikle kapatmak
Islak izin göründüğü yere dolgu sürmek en hızlı çözüm gibi duruyor.
Dolgu güneş altında sertleşiyor, sonra çatlıyor ve çatlak gözle seçilmiyor.
Kapatılan yer suyun çıktığı yer olabiliyor, girdiği yer genelde daha yukarıda.
Üst üste sürülen katmanlar altındaki kusuru gizliyor ve teşhisi zorlaştırıyor.
Doğrusu: girişi bulup parçayı sökmek ve birleşimi sırasına göre yeniden kurmak.
Dolgu ancak doğru kurulmuş bir detayın üstünde tamamlayıcı iş görüyor.
Eski örtünün üstüne ikinci kat
Söküm yapılmadan yeni örtü serilince üç şey birden görünmez hâle geliyor:
- Alttaki tahtanın ve mertek uçlarının çürüyüp çürümediği.
- Metrekareye binen ağırlık: kiremit örtü tek başına 45-55 kg getiriyor, ikinci kat bunun üstüne biniyor.
- Saçak ve mahya hattındaki havalandırma aralıkları: kapandığında kışın yoğuşma başlıyor.
Doğrusu: eski örtü kaldırılıp altındaki kaplama görülerek karar verilmesi.
Bu yöntemin kabul edilebildiği dar durumlar var, ama kural bu olmuyor.
Bindirmeyi ters yapmak
Çatıda her parça, üstündeki parçanın altına girer.
Sıra bozulduğunda su bindirmenin arkasına doluyor.
Kaçak o zaman yağmurun şiddetine göre değil yönüne göre ortaya çıkıyor.
Baca etek sacı ve çatı penceresi çerçevesi bu hatanın en sık görüldüğü yerler.
Doğrusu: serimin saçaktan mahyaya doğru ilerlemesi ve bindirme payının eğim düştükçe büyütülmesi; membranda 8-10 cm’nin altına inilmiyor.
Ters bindirme dolguyla kapatılamıyor; parçanın sökülmesi gerekiyor.
Dereyi dar kesmek
Dere sacı, iki yüzeyden gelen suyun tamamını taşıyor.
Sacın her kenarı kiremidin altına en az 10-15 cm girmeli; dar kesilen sacda bu pay kalmıyor.
Sağanakta su kenardan taşıp doğrudan ahşabın üstüne iniyor.
Yaprak biriktiğinde daralan kesit büsbütün yetmez hâle geliyor.
Doğrusu: dere genişliğinin akan alana ve eğime göre hesaplanması.
Sacın kenarındaki kıvrım da suyun geri tırmanmasını engelliyor.
Vidayı oluğun dibine atmak
Oluk askısı yerine, sacın dibinden vidalanan oluklara sık rastlıyorum.
Delik suyun durduğu en alçak noktada açılmış oluyor.
Conta yaşlandığında o delik doğrudan bir damlama noktasına dönüşüyor.
Farklı metalden vida kullanılırsa temas noktasında aşınma başlıyor.
Doğrusu: oluğun askıyla taşınması ve delik gerekiyorsa üst kenardan açılması.
Aynı kural sac çatıda da geçerli: bağlantı suyun biriktiği yere gelmiyor.
Çatınızda bu izlerden birini görürseniz fotoğraflayıp gönderin; hangisinin sökülmesi gerektiğini söyleyeyim. Üst üste kaplama için eski çatının üstüne kaplama yapılır mı, bağlantı seçimi için çatıda hangi bağlantı elemanı nereye, bindirme için su yalıtımında bindirme payı yazılarına bakın.