Sarsıntıdan sonra herkes duvarlardaki çatlağa bakıyor. Çatı en üstte olduğu için salınımı en çok yaşayan bölüm.
Yapının güvenli olup olmadığına ben karar vermem. Hasar tespiti için belediyenin ilgili birimine başvurulması gerekiyor.
Yerden ne görülebiliyor?
İlk tur binaya hiç girmeden atılıyor ve dört şeye bakılıyor:
- Saçak hattı: kaymış kiremit sırasının düzeni buradan fark ediliyor.
- Baca: düşeyden ayrılması uzaktan bakınca anlaşılıyor.
- Harpuşta: taşın kayması da yerden görülebiliyor.
- Bina dibi: düşmüş harç parçası yukarıda bir gevşeme olduğunu haber veriyor.
Düşen parça varsa bina çevresinde 2-3 metrelik bir şerit geçişe kapatılıyor.
Aynı bakışı komşu binanın bacasına da yapmanızı öneriyorum.
Baca ve mahya neden önce geliyor?
Baca yığma bir eleman olduğundan sarsıntıda ilk ayrılan yer oluyor.
Ayrılan baca kendi ağırlığıyla çatıya devrilebiliyor.
Mahya harcı çatlarsa mahya kiremitleri yerinden oynuyor.
Oynayan parça rüzgârla aşağı inebiliyor.
İkisi de yola ve giriş kapısına bakan cephede daha acil oluyor.
Önce düşme riski, sonra su sızdırma sırası izleniyor.
Taşıyıcıda hangi iz aranıyor?
Ahşap çatıda mertekler 60-90 cm aralıkla gidiyor; mertek ile aşık birleşimlerine bu hat boyunca tek tek bakılıyor.
Birleşimdeki çivinin başı dışarı çıkmışsa orada hareket olmuş demektir.
Ahşap yüzeyde parlak renkte yeni bir yarık varsa çatlak tazedir.
Çelik makasta kaynak dikişindeki boya çatlağı aynı işareti veriyor.
Duvara oturan mesnet noktasında kayma izi aranıyor.
Tespit ettiğim izleri fotoğraflayıp inşaat mühendisine iletiyorum.
Ne zaman çatıya çıkıyorum?
Binaya girişte kısıtlama varsa hiç çıkmıyorum.
Merdiven boşluğunda geniş çatlak varsa önce o değerlendiriliyor.
Artçı sarsıntı devam ederken uzun süreli çalışma yapılmıyor.
Çıkış yapılacaksa kenar hattına bağlanmadan yürünmüyor.
Gevşek parçaların altında kimse bulunmuyor.
Tek kişiyle yapılan kontrolü bu şartlarda doğru bulmuyorum.
Çıkış yapılamıyorsa görüntü almak için uzaktan inceleme kalıyor.
Geçici önlem ne kadar kalıyor?
Açıkta kalan bölge geçici örtü ile kapatılıyor.
Geçici kapama yağmuru keser, taşıyıcıyı onarmaz.
Gevşeyen parçalar kontrollü biçimde indiriliyor.
Kalıcı onarım, mühendis değerlendirmesi geldikten sonra planlanıyor.
Sigorta bildirimi yapılacaksa kareler o günden itibaren saklanıyor.
Kapsamı için poliçenize bakmanız ya da acentenize sormanız gerekiyor.
Saçak altını, bacayı ve çatı arasındaki birleşimleri fotoğraflayın, sırayı birlikte çıkaralım. Kontrolün nasıl yürüdüğünü deprem sonrası çatı kontrolü sayfasında anlattım; birleşimlerde hareket varsa taşıyıcı güçlendirme sayfası devreye giriyor.