Kiremitlerin altında hangi levha durmalı? Bu seçim örtünün altındaki katmanın kaç kış dayanacağını belirler.
Yaygın üç seçenek vardır: rendeli tahta, yönlendirilmiş yonga levha yani OSB ve kontrplak.
Rendeli tahta nasıl davranır
Masif tahta nemi alır ve verir. Islanınca genişler, kuruyunca daralır ve bu hareket her mevsim tekrarlanır.
Çatı kaplamasında 22-25 mm kalınlığındaki rendeli tahta yaygındır ve aralarında 3-5 mm boşluk bırakılır. Boşluksuz dizilen tahta kuruduğunda kendini yukarı atar.
Masif tahtanın üstünlüğü kurumaya açık olmasıdır; kısa süreli bir ıslanmadan sonra kendini büyük ölçüde toparlar.
Zayıf yanı budaklar ve eğrilmedir; geniş kesitli tahta zamanla burulur ve üstündeki yüzey hizası bozulur.
OSB levhanın güçlü ve zayıf yanı
OSB, yassı yongaların tutkalla katmanlanmasıyla üretilir. Yüzeyi geniş ve süreklidir, hiza tutar.
Boyutsal kararlılığı masif tahtadan iyidir, kuru ortamda hareketi azdır ve yüzeyi çatlamaz. Mertek aralığı 60 cm dolayındayken 18 mm levha yeterli gelir; aralık 90 cm bandına çıkarsa 22 mm istenir.
Zayıf noktası kenarlarıdır. Kesilmiş kenar suya doymaya başlarsa levha şişer ve o kabarma geri inmez.
Bu yüzden OSB kullanılan çatıda örtü altı hattının kesintisiz olması önem kazanır.
Kontrplak nerede tercih edilir
Kontrplak ince kaplamaların çapraz yönde preslenmesiyle yapılır. Çapraz dizilim levhaya iki yönde de direnç kazandırır.
Su aldığında OSB gibi şişmez, kuruduğunda büyük ölçüde eski kalınlığına döner.
Çivi ve vida tutması üç seçenek arasında en yüksek olandır, bu yüzden rüzgâr yükünün ağır bastığı çatılarda öne çıkar.
Maliyet sıralaması genellikle OSB, rendeli tahta ve kontrplak biçiminde yükselir. Seçim bütçeye göre bu sırada kayar.
Nem dayanımlı sınıf neden sorulur
OSB levhalar kullanım yerine göre sınıflara ayrılır. Mobilya ve iç mekân için üretilen sınıf çatıya çıkmaz.
Çatıda, nemli ortamda taşıyıcı olarak çalışan sınıf aranır ve bu bilgi levhanın kenarında basılı gelir.
Aradaki fark tutkalın cinsindedir. Neme dayanıklı reçine, yongaların ıslandığında ayrışmasını yavaşlatır.
Teklifte yalnız levha kalınlığı yazıyorsa eksik yazılmıştır. Sınıf bilgisi kalınlık kadar belirleyicidir.
Çivi tutma ve bağlantı düzeni
- Taşıyıcı yüzey: kiremit altına serilen levha, üstündeki lata ve karşı lata düzeninin bağlandığı yerdir.
- Kenar mesafesi: vida levhanın kenarından en az 10 mm içeride kalır, kenara yakın atılan vida yongayı koparır.
- Şaşırtmalı dizim: levhalar mertek üzerinde kaydırılarak dizilir, uçların aynı hizada buluşması zayıf bir hat üretir.
- Genleşme payı: levha ile levha arasında 3 mm boşluk bırakılır, pay bırakılmayan yüzey sıcak günlerde birbirini iter.
- Bağlantı sıklığı: kenar hattı ortasına göre daha sık vidalanır.
Çatınız açılacaksa alt levha seçimini önceden konuşalım. Mevcut tahtanın fotoğrafını ve mertek aralığını gönderin. Ahşap mertek ve lata sistemi sayfasında dizilim yazılı.