Kıştan çıkınca yapılan ilk tur bir sayımdır: neyin bozulduğunu görürsünüz. Bahar bakımı ise o sayımın sonuçlarını uygulamaya çevirir.
Uygulamanın kendi sırası var. Sıra bozulduğunda yapılan işin bir bölümü ikinci kez yapılıyor.
Neden yosunla başlanıyor?
Yosun ve likenin temizliği yüzeyden aşağıya doğru bol miktarda tortu indiriyor.
Bu tortu oluğa ve süzgece iniyor; oluk önce temizlenirse ikinci kez doluyor.
Bu yüzden sıra yüzeyden başlayıp su yoluna doğru gidiyor.
Temizlik mekanik yürüyor: yumuşak fırça ve düşük debili su kullanılıyor.
Yüksek basınçlı su kiremidin yüzey astarını söküyor ve gözenek açıyor.
Açılan gözenek bir sonraki yıl yosunu daha hızlı tutuyor.
Oluk boşaltıldıktan sonra akış nasıl deneniyor?
Oluk elle boşaltılıyor; süzgeç sepeti çıkarılıp ayrı yıkanıyor.
Sonra oluğun en uzak ucundan su veriliyor ve iniş borusundan çıkması bekleniyor.
Su bir noktada duruyorsa eğim bozulmuş demek oluyor; oluk eğimi metrede 3-5 mm bırakılıyor.
Askılar 60-80 cm aralıkla gidiyor; iki askı arasında sarkma varsa o bölüm yeniden ayarlanıyor.
Boru dibinden çıkan su bulanık geliyorsa boru içinde tortu kalmış oluyor.
Bu deneme yağmur beklenmeden yapılıyor; ilk sağanakta yapılan gözlem geç kalıyor.
Sac yüzeyde boya ve pas hattı nereden başlıyor?
Sac çatıda kış boyunca ıslak kalan yerler bahar gelince kendini gösteriyor.
Pas önce kesilmiş kenarlardan ve vida başlarından çıkıyor.
Raspa, sağlam boyaya 2-3 cm taşacak kadar genişletiliyor.
Astar ve son kat, toplam kuru film kalınlığı 60-80 mikron olacak biçimde veriliyor.
Yüzey sıcaklığı ve nem uygun olmadan boya tutmuyor; bahar sabahları bu yüzden beklenmesi gereken saatler oluyor.
Bu iş yosun temizliğinden sonraya bırakılıyor, çünkü temizlik tozu taze boyaya yapışıyor.
Bahar turunun sırası
Bir çatıda turu şu sırayla yürütüyorum:
- Yüzey temizliği: yosun, liken ve yaprak birikintisi alınıyor.
- Kırık ve kaymış parça: temizlik sırasında görülenler aynı turda değiştiriliyor.
- Mahya hattı: gevşemiş parça ve ufalanmış harç ele alınıyor.
- Su yolu: oluk, dere ve süzgeç boşaltılıp akış deneniyor.
- Metal yüzeyler: damlalık, dere sacı ve baca eteği boya bakımına giriyor.
- Kayıt: tur bittikten sonra kareler çekilip bir sonraki mevsime not bırakılıyor.
Bu sıra tek bir günde bitmeyebilir, ama sırası değişmiyor.
Kışın ertelenen iş ne zaman açılıyor?
Donmuş yüzeyde yapılamayan işler kış boyunca listede bekliyor.
Bahar, o listenin açıldığı ilk kuru dönem oluyor.
Yüzeyin tamamen kuruması bekleniyor; ıslak zemine yapıştırılan malzeme tutmuyor.
Membran ve mastik işleri yüzey sıcaklığı 5 derecenin üstüne çıktıktan sonra başlıyor.
Harçlı işler gece donu ihtimali bittikten sonra alınıyor.
Bu yüzden bahar listesi bir takvime benzemiyor; koşul listesine benziyor.
Kıştan çıkışta çektiğiniz kareleri gönderin, bahar turunun sırasını çatınıza göre yazayım. Turdan önce yapılacak sayımı kıştan çıkınca çatıda ne kontrol edilir yazısında anlattım; yüzey tarafı çatı yüzeyi temizliği ve yosun alma, su yolu tarafı oluk ve dere temizliği sayfasında.