Dere sacı hangi metalden yapılmalı? Cevap bütçeden önce çatının kendisine bakar.
Dere, çatının en yoğun su akışını taşıyan hattır. Yüzeyinden geçen su miktarı kiremit yüzeyinin kat kat üstündedir; malzeme seçimi de bu yüke göre yapılır.
Dört metal, dört ayrı davranış
Galvaniz, çelik sacın çinko ile kaplanmışıdır; yüzey bütünken uzun süre dayanır, makasla kesilen her kenarda çelik açıkta kalır.
Alüminyum paslanmaz ve hafiftir. Titanyum-çinko ile bakır ise yüzeyde kendini koruyan bir patina yapar; biri mat griye, diğeri yeşile döner.
Dördünün sahada ayrıldığı yer kalınlık, birleşim tekniği ve komşu metalle ilişkidir.
| Malzeme | Dere hattında kalınlık | Birleşim | Dikkat edilecek yer |
|---|---|---|---|
| Galvaniz sac | 0,5-0,8 mm | Kıvrım ve perçin | Pas kesim kenarından başlar; boyalı tip kenarı da kapatır. |
| Alüminyum | 1,0-1,5 mm | Kıvrım ve perçin | Yumuşaktır; üstüne basılan yerde ezilir ve su orada birikir. |
| Titanyum-çinko | 0,7-0,8 mm | Kenet ve lehim | Kıvrım işçiliğine uygundur; kar ve buzda yüzey sertliği işe yarar. |
| Bakır | 0,6-0,7 mm | Lehim | Ek yerleri tamamen kapanır; bakır örtülü ve tarihi yapılarda uyum için aranır. |
Kalınlık dere hattında neden büyür
Aynı metal olukta bir kademe ince seçilebilir. Derede kalın gidilir, çünkü yüzeyden geçen su ile üstüne basan ayak aynı sacı zorlar.
Sac inceldikçe ezilme kalıcı olur. Ezilen yerde su birikir, birikintinin altındaki kıvrım da zamanla açılır.
Gizli derede taban, iniş ağzına doğru metrede 3-5 mm düşürülür. Düz kalan bir dere hem yaprağı hem suyu tutar.
Kalınlık teklifte rakamla yazılmalıdır; “dere sacı yapılacak” satırı 0,5 mm ile 1,5 mm arasındaki her şeyi anlatabilir.
Farklı metalleri yan yana koymayın
İki farklı metal ıslak ortamda temas ettiğinde galvanik korozyon başlar: biri diğerini yer.
Bakır örtü altında galvaniz dere kullanmak bu yüzden yanlıştır; galvaniz hızla tükenir.
Alüminyum ile bakır da aynı sorunu üretir. Aynı hat üzerinde tek metal ailesinde kalmak en güvenli yoldur.
Vida ve kelepçe gibi küçük parçalar da bu kurala dâhildir; paslanmaz bağlantı elemanı tercih edilir.
Metali seçmeden önce bakılacaklar
- Çatı örtüsünün metali: hat, örtüyle aynı metal ailesinden seçilir.
- Hattın geliştirilmiş eni: açık dere sacı iki yandaki kıvrımlarla birlikte 40-50 cm eninde bükülür, daha geniş hatlarda ek yeri baştan planlanır.
- Bağlantı elemanı: vida, perçin ve kelepçe paslanmaz ya da hattın kendi metal ailesinden seçilir.
- Temizlik erişimi: yaprak tutan bir hatta çıkılabiliyor mu, kar tutucu ya da panel sırası hattı kapatıyor mu.
- Komşu detaylar: baca dibi, çatı penceresi kenarı ve saçak damlalığı aynı metalden çözülür.
Mevcut derenizin ve çatı örtünüzün fotoğrafını gönderin. Hangi metalin uygun olduğunu, komşu malzemeyle uyumuna bakarak söyleyebilirim. Açık dere sacı imalatı sayfasında imalat adımları yazılı.