Normal bir çatıda örtü ile yaşanan kat arasında soğuk bir çatı arası durur. O hacim bir tampon gibi çalışır.
Dubleks üst katında ve çatı katı dairesinde bu tampon yoktur. Eğik tavanın hemen arkasında örtünün kendisi vardır.
Tampon hacim kalkınca ne oluyor?
Örtünün altındaki her katman doğrudan oda havasıyla komşu hâle geliyor.
Dışarıdaki sıcaklık değişimi tavan yüzeyinde birkaç saat içinde hissediliyor.
Çatı arasında dolaşıp kontrol edebileceğiniz bir boşluk kalmıyor.
Bir kaçak oluştuğunda su tahtada yayılmadan doğrudan alçıpanın üstüne düşüyor.
Leke küçük çıkıyor ama kaynağı bulmak için tavanın açılması gerekiyor.
Bu yüzden çatı katında teşhis, örtünün dışından yürüyor.
Oda nemi çatı kesitine nereden giriyor?
Bir hanenin günlük yaşamı belirgin miktarda su buharı üretiyor.
Sıcak hava bu buharı taşıyor ve basıncın düşük olduğu tarafa doğru yürüyor.
Kışın o taraf dışarısı oluyor; buhar tavandan yukarı doğru gidiyor.
Yolunda soğuk bir yüzeye rastlarsa orada yoğuşup damlaya dönüyor.
Spot aydınlatma delikleri, çatı penceresi kasası ve tavan arası kapağı bu yolun açık kapıları oluyor.
Buhar kesici katmanın kesintisiz olması bu yüzden kalınlıktan önce geliyor.
Yalıtım mertek arasına mı, üstüne mi?
Mertek arasına yerleştirilen yalıtım, mevcut bir tavanda en pratik yol oluyor.
Ama mertek kalınlığı sınırı çiziyor: 18-22 cm yükseklikteki bir mertekte hem yalıtıma hem hava boşluğuna yer bulmak gerekiyor.
Mertek üstüne serilen levha yalıtımda böyle bir sınır olmuyor ve ısı köprüsü kesiliyor.
Üstten yalıtım örtünün tamamen sökülmesini istiyor; onarım işine eklenmiyor, yenileme işine ekleniyor.
Kalınlık 10-16 cm bandında konuşuluyor ve iklim bölgesine göre değişiyor.
İki yöntem bir arada da kuruluyor; merteğin arası dolduruluyor, üstüne ince bir levha katmanı geliyor.
Havalandırma boşluğu kaç santim kalmalı?
Yalıtımın üstü ile kiremit altı örtüsü arasında sürekli bir hava kanalı bırakılıyor.
Bu kanal 4-6 cm aralığında tutuluyor ve saçaktan mahyaya kadar kesintisiz gidiyor.
Kanal saçak altındaki havalandırma ızgarasından hava alıyor, mahyadan bırakıyor.
Yalıtım levhası merteğin üst yüzüne kadar bastırılırsa kanal kapanıyor.
Kapanan kanalda nem çıkamıyor ve mertek yüzeyinde koyu lekeler başlıyor.
Eğik tavanı yaparken bırakılacak bu boşluk sonradan açılamıyor.
Eğik tavanda hangi sıra izleniyor?
İçeriden dışarıya doğru katman sırası şöyle kuruluyor:
- Alçıpan ya da ahşap kaplama: odanın gördüğü yüzey.
- Servis boşluğu: kablo ve spot burada kalıyor, buhar kesici delinmiyor.
- Buhar kesici membran: bindirmeleri bantlanıyor, kenarları duvara yapıştırılıyor.
- Yalıtım katmanı: mertek arası ve gerekiyorsa mertek üstü.
- Hava kanalı: 4-6 cm, saçaktan mahyaya açık.
- Kiremit altı örtüsü, lata ve kiremit.
Sıra bozulduğunda kesit çalışmıyor; en sık bozulan yer buhar kesicinin delinmesi oluyor.
Yazın sıcak şikâyeti neden buradan çıkıyor?
Çatı katında yaz sıcağı kışın soğuğundan daha çok şikâyet üretiyor.
Koyu renkli bir örtünün yüzeyi öğleden sonra ciddi biçimde ısınıyor.
Isı ince bir yalıtım katmanını birkaç saatte geçip tavan yüzeyine ulaşıyor.
Ağır ve yoğun yalıtım malzemesi bu geçişi geciktiriyor, hafif malzeme geciktiremiyor.
Hava kanalı açıksa ısınan hava mahyadan çıkıyor ve yük azalıyor.
Yani yazın konfor, kışın kurduğunuz kesitin aynısına bağlı kalıyor.
Eğik tavandaki lekeyi ve varsa spot çevresindeki kararmayı tarihiyle fotoğraflayın, kesitte nereyi açacağımızı söyleyeyim. Buhar tarafını çatı yalıtımında buhar dengesi yazısında, hava kanalını çatı arası yoğuşma ve havalandırma sayfasında, yaz şikâyetini son kat yazın çok sıcak başlığında bulursunuz.