Çatınıza güneş paneli mi koyacaksınız? Panel elektrik işidir, ama montajı doğrudan çatı işidir.
Paneller bir taşıyıcı sistem üzerine oturur. O sistemin çatıya nasıl bağlandığı, sonraki yıllarda su alıp almayacağınızı belirler.
İki bağlama yöntemi
- Delerek bağlama: taşıyıcı ayaklar örtüyü delip mertek ya da aşığa vidalanır. Sağlam bir bağlantıdır ve her delik ayrı bir sızdırmazlık detayı ister.
- Ağırlıkla oturtma: teras çatılarda taşıyıcı beton blok ya da balastla sabitlenir. Delik açılmaz, buna karşılık balast yüzeye 40-80 kg/m² arasında kalıcı yük bindirir.
- Seçim çatı tipine ve taşıyıcı kapasitesine göre yapılır: eğimli kiremitli çatıda delerek bağlama, terasta ağırlıkla oturtma yaygındır.
Delikler nasıl kapatılır?
Her ayak için örtü kesilir ve altına su yolu açılacak biçimde bir sızdırmazlık parçası yerleştirilir.
Doğru detayda su, ayağın üst tarafından gelir ve iki yanından geçip aşağı devam eder; ayak bir engel oluşturmaz.
Yalnız mastikle kapatılan delik ilk yıl işe yarar. Mastik ultraviyole ile sertleşir ve çatlar.
Bu yüzden panel montajından önce çatının örtü katmanı sağlam olmalıdır; yaşlanmış örtüye panel koymak, birkaç yıl sonra panelleri sökmek demektir.
Taşıyıcı yük ve rüzgâr
Paneller çatıya kalıcı bir yük bindirir; modül ve taşıyıcı rayı birlikte 12-18 kg/m² dolayında gelir. Daha önemlisi rüzgârda kaldırma kuvveti üretirler.
Panel yüzeyi rüzgârı keser ve altında basınç farkı oluşur; bu kuvvet bağlantı noktalarına biner.
Mevcut taşıyıcının bu yükü kaldırıp kaldırmadığı montajdan önce kontrol edilir.
Eski ahşap çatılarda mertek kesiti ve çivi bağlantıları bu ek yük için yeterli olmayabilir.
Bakım ve erişim
Paneller çatı yüzeyinin bir bölümünü kapatır. Altındaki örtüye ulaşmak için panelleri sökmek gerekir.
Bu yüzden panel altına gelen bölge montajdan önce elden geçirilir; kırık kiremit ya da yıpranmış örtü varsa yenilenir.
Panel sıraları arasında 40-50 cm yürüme yolu bırakılması sonraki bakımı kolaylaştırır.
Oluk ve dere hattı panellerle kapanmamalıdır; temizlik erişimi açık kalmalıdır.
Kim neyi üstleniyor?
Elektrik tarafı panel firmasının işidir: panel, invertör, kablolama ve bağlantı.
Çatı tarafı ise ayrı bir sorumluluktur: sızdırmazlık, taşıyıcı uygunluğu ve su yolu.
İki taraf birbirinden habersiz çalışırsa, su kaçağında sorumluluk belirsiz kalır.
Montaj öncesi çatının durumunu yazılı olarak kaydetmek bu belirsizliği ortadan kaldırır.
Panel planınız varsa montajdan önce çatıyı birlikte görelim. Örtünün durumu ve taşıyıcı uygunluğu yazılı bir kayda geçsin; montaj sonrası tartışma çıkmasın. Panel öncesi çatı işini GES panel altyapısı ve sızdırmazlık sayfasına yazdım.