Çatınızdaki kar ne kadar ağır? Bu soru kış boyunca taşıyıcının neyi taşıdığını anlatır.
Kar yükü, birim yüzeye binen kar ağırlığıdır. Örtünün değil taşıyıcı iskeletin hesabına girer.
Yaş kar ile kuru kar aynı ağırlıkta değildir
Yeni yağmış tozlu kar hafiftir; içindeki hava boşluğu yüksek olduğu için yüzeye binen ağırlığı düşük kalır.
Kar birkaç gün beklerse sıkışır. Üstüne yağmur düşerse boşluklar suyla dolar ve aynı kalınlık kat kat ağırlaşır.
Bu yüzden tehlikeli olan kalınlık ölçüsü değil karın cinsidir. 10 cm taze kuru kar metrekareye yaklaşık 10 kg biner; aynı kalınlıkta ıslanmış kar 30-40 kg getirir.
Kar üstüne yağmur yağan günler bu nedenle çatı için en zorlu günlerdir, çünkü yüzey hem suyu hem karı aynı anda taşır.
Yük çatıdan taşıyıcıya nasıl iner
Yüzeydeki ağırlık önce latayı ve alt levhayı zorlar. Oradan merteğe, mertekten aşık ve makasa iner.
Zincirin en zayıf halkası nerede ise belirti orada görünür. Tavanda sarkma, kapıların sıkışması ve çatırdama sesi ilk işaretlerdir.
Eski ahşap çatılarda mertek kesiti ve aralığı, bugünün hesaplarına göre dar kalabilir ve yük altında sarkma verir.
Çatı arasına sonradan eklenen depo yükü de aynı iskelete biner. Kar bu yükün üstüne gelir.
Rüzgâr karı nereye yığar
- Rüzgâr altında kalan yamaç: kar bir yüzeyden alınıp öbürüne sürüklenir, birikme orada birkaç katına çıkar ve yük tek tarafta toplanır.
- Duvar dibi: alçak bir eke bakan yüksek duvarın önünde kar birikir, o bölge taşıyıcı hesabında ayrıca ele alınır.
- Baca arkası: rüzgârın kestiği yerde kar kalır ve eriyip yeniden donar.
- Kot farkı olan çatı birleşimleri: iki yüzeyin buluştuğu içbükey hat kar için doğal bir cep olur.
Kar tutucu yükü yüzeyde dağıtır
Kar tutucu, çatıda biriken kar kütlesinin saçaktan bütün hâlde aşağı kaymasını engelleyen bir hattır.
Böylece aşağıya düşen tehlike önlenir ve oluk, kayan kar kütlesinin darbesinden korunur.
Tutulan kar çatıda kalır. Bu istenen sonuçtur ve taşıyıcının o yükü karşılayabilmesini gerektirir.
Hat saçaktan 30-50 cm içeride ve mertek hizasına bağlanacak biçimde kurulur. Yalnız örtüye vidalanan tutucu kar kütlesiyle birlikte sökülür.
Eriyen kar saçakta donarsa
Çatı arası ılıksa alttaki kar erir ve su saçağa doğru iner.
Saçak soğuktur. Su orada yeniden donar ve zamanla bir buz seti oluşur.
Arkasında biriken su yükselir, örtünün bindirme hattını aşar ve içeri girer.
Çözüm buzu kırmak değildir; çatı arasının soğuk tutulması ve havalandırmanın açılması eritme döngüsünü kaynağından keser.
Kışın çatınızda çatırdama duyuyorsanız ya da kar tek yamaçta yığılıyorsa fotoğrafını gönderin. Kar tutucu hattı sayfasında bağlantı düzeni yazılı.