Sac çatıda binlerce delik var ve her birini tek bir küçük parça kapatıyor: vidanın altındaki conta.
Vidanın kendisi paslanmaz olabilir, sac kalın olabilir. Çatı yine de conta bittiği gün sızmaya başlar.
Conta cinsleri ve davranışları
Sahada dört ayrı conta cinsiyle karşılaşıyorum ve dördü aynı ömrü vermiyor.
| Conta | Davranışı | Nerede karşıma çıkar |
|---|---|---|
| EPDM | Esnekliğini uzun korur, ultraviyoleye dayanır | Bugünün sac ve panel vidaları |
| Neopren | Erken sertleşir, kenarından çatlar | Eski stok ve ucuz vidalar |
| Keçe ya da karton pul | Suyu emer, çürür ve dağılır | Çok eski sac çatılar |
| Kurşun pul | Ezilir ve yerinde kalır, ama korozyona açık | Eski oluk ve baca işleri |
Sıkma ayarı contayı nasıl ezer
Conta doğru sıkıldığında pulun kenarından hafifçe taşar.
Fazla sıkılan conta tamamen ezilir ve esnekliğini kaybeder.
Ezilmiş conta ısı farkıyla sac hareket ettiğinde geri toparlanamaz.
Az sıkılan conta ise sacla arasında ince bir boşluk bırakır.
Vidalama makinesinde sıkma ayarı bu yüzden önceden bir levhada denenir.
Sacın sırtına vidalanan bir bağlantı, oluğuna vidalanandan farklı ayar ister.
Güneş contayı nasıl sertleştirir
Conta çatının en dışında, hiçbir gölgede kalmayan parçasıdır.
Ultraviyole kauçuğun içindeki yumuşatıcıyı zamanla tüketir.
Sertleşen conta sac genleşirken onunla birlikte hareket edemez.
İlk çatlak pulun kenarına denk gelen dış halkada başlar.
Güneye bakan yüzeydeki vidalar kuzey yüzeydekilerden önce bozulur.
Bu yüzden vida kontrolüne güney cephesinden başlıyorum.
Yeniden sıkmak neden çözüm olmaz
Gevşemiş bir vidayı sıkmak ilk akla gelen hamle oluyor.
Sıkma, sertleşmiş contayı yumuşatmaz; onu iyice ezer.
Vida aynı deliğe yeniden girdiğinde diş yuvası da genişlemiştir.
Genişlemiş yuvada vida tutunmaz ve bir sonraki rüzgârda gevşer.
Doğru hamle vidayı sökmek ve bir üst çapta yenisini takmak.
Contası bozulan bir vidanın deliği mastikle de kapanmıyor.
Vida boyu nasıl hesaplanır
Vida sacı, varsa contayı ve altındaki aşığı geçmek zorunda.
Uç, aşığın arka yüzünden en az üç diş taşmalı.
Aşık kalınlığı 2-4 mm arasındaysa matkap ucunun o kalınlığı delebilmesi gerekir.
Kalın aşıkta kısa uçlu vida delmeden önce contayı ezer.
Yalıtımlı panelde vida boyu panel kalınlığıyla birlikte 30-100 mm aralığında büyür.
Boy yanlış seçilirse conta doğru olsa bile bağlantı tutmaz.
Conta değişimi hangi sırayla yapılır
Bir sac çatıda vida yenilemesi şu sırayla ilerliyor:
- Tarama: güney yüzeyinden başlanır, çatlamış ve kaymış contalar işaretlenir.
- Söküm: işaretli vidalar tek tek sökülür, delik çevresindeki pas fırçalanır.
- Yenileme: bir üst çapta, EPDM contalı vida takılır ve sıkma ayarıyla durulur.
- Kontrol: aynı hat bir yağmur sonrası içeriden tekrar bakılır.
Bütün vidaların birlikte değişmesi gerekmiyor; hat hat ilerlemek yeterli oluyor.
Birkaç vida başının yakın karesini ve sacın güney yüzeyinden genel bir kare gönderin, contaların durumunu ayırayım. Hangi bağlantının nereye gittiğini çatıda hangi bağlantı elemanı nereye yazısında yazdım; montaj düzeni trapez sac montajı sayfasında, pas tarafı sac çatı boyama ve pas önleme sayfasında.