Baca ağzı açık kaldığında içeri üç şey giriyor: yağmur, kuş ve rüzgârın geri ittiği duman. Şapka bu üçünü birden azaltan küçük bir parça.
Küçük olması önemsiz olduğu anlamına gelmiyor. Bacanın dibinde gördüğüm ıslaklığın bir bölümü aslında yukarıdan, ağızdan iniyor.
Şapkasız bacada ne oluyor?
Açık kalan ağız dört ayrı sorun üretiyor:
- Yağmur doğrudan baca boşluğuna iniyor ve duvarı içeriden ıslatıyor.
- Islanan duvar kışın donuyor, tuğla yüzeyi kabuk kabuk atıyor.
- Kuş yuvası baca kesitini daraltıyor ve çekiş düşüyor.
- Rüzgâr ağza vurduğunda duman aşağı geri basıyor.
Son kat dairede kokunun sebebi çoğu kez bu geri basma oluyor.
Ağzı kapatmak bu dört etkiyi aynı anda azaltıyor.
Hangi baca hangi şapkayı ister?
Doğalgaz bacasında kesit daraltmayan, bacanın kendi ölçüsüne göre yapılmış tip gerekir.
Katı yakıt bacasında sıcaklık yüksek olduğu için ince sac uzun ömürlü olmuyor.
Havalandırma şaftında amaç çekişi artırmak yerine yağmuru ve kuşu kesmek.
Kısa ve komşu çatılar arasında sıkışmış bacada rüzgâr yönü sürekli değişir; dönen tip orada işe yarıyor.
Tipi seçmeden önce bacanın ne taşıdığını sormam bu yüzden.
Yakma cihazı bağlı bir bacada seçim tek başına çatı işi sayılmaz; tesisatçının görüşü de alınır.
Aspiratör ne zaman gerekiyor?
Doğal çekiş yeterliyse mekanik bir parça eklemenin faydası olmuyor.
Genel kabul, baca ağzının mahya kotunun 50-60 cm üstüne çıkması; bunun altında kalan bacada çekiş rüzgâra teslim oluyor.
Baca kısa kaldıysa ya da komşu bina rüzgârı kesiyorsa çekiş zayıflıyor.
Mekanik çözüm bu durumda çekişi sürekli hâle getiriyor.
Elektrik hattı çatıya çıkacağı için kablo geçişi de sızdırmaz yapılmalı.
Bakım isteyen bir parça olduğunu baştan söylüyorum; yılda bir bakılmayan aspiratör duruyor.
Gereksiz yere takılan aspiratör, çözmediği bir sorunun üstünü örtüyor.
Takarken neye bakıyorum?
Önce baca ağzının ölçüsünü alıyorum; hazır ölçü çoğu bacaya oturmuyor.
Ağız kenarı bozulmuşsa şapkadan önce onu düzeltmek gerekiyor.
Bağlantı kelepçesinin bacaya temas ettiği yerde iki farklı metal varsa korozyon başlıyor.
Şapkanın eteği baca duvarından 4-5 cm taşarsa yağmur yüzeye değmeden dışarı atılıyor.
Montaj bittikten sonra kontrolü yakından yapıyorum; yerden bakmak yetmiyor.
Aynı çıkışta harpuşta da bozuksa ikisini birlikte yapmak daha az iskele demek.
Bacanızın ağzını ve dibini fotoğraflayıp gönderin; hangi parçanın gerektiğini söyleyeyim. Uygulama baca şapkası ve aspiratör montajı sayfasında; dipteki ıslaklık ayrı bir iş ve baca dibinde ıslaklık sayfasında anlatılıyor.