Yağmur yağınca içeride tenekeye vuruluyor gibi bir ses oluyor, televizyonun sesi duyulmuyor.
Sesi çıkaran şey damlanın kendisi olmuyor; damlanın çarptığı yüzeyin titreşimi oluyor. İnce ve gergin bir sac levha o titreşimi büyütüp içeri veriyor.
Ses yalnız rüzgârlı havada geliyorsa ve yağmurla ilgisi yoksa çatıda rüzgârda ses ve titreşim sayfası sizin sayfanız.
Yağmur sesi bugün mü bakılmalı?
- Şimdi arayınsesle birlikte tavanda ıslaklık ya da damlama da başladı.
- Bu hafta bakılabilirses her yağmurda aynı biçimde geliyor ve odada konuşmayı kesiyor.
- Yağış öncesi yeteryalnız iri damlalı sağanakta duyuluyor, olağan yağmurda hiç yok.
Yapmayın
Sac yüzeyin üstüne ses için ek levha vidalamayın. Yeni delikler açılır ve mesele ses olmaktan çıkıp su geçirmeye döner.
Çatı arasına yumurta viyolü ya da ince sünger kaplamayın. Bu malzemeler oda içi yankı için üretiliyor; dışarıdan gelen darbe sesini kesmiyor ve nem tutuyor.
Yalıtımı aralığa sıkıştırarak doldurmayın. Sıkışan levha hem ısı hem ses tarafında başarımını kaybeder; gözenek ezildiğinde katman düz bir tahtadan farksız hâle gelir.
Yağmur sesi için yapabilecekleriniz
- Sesin en yüksek geldiği odayı ve saati not edin; ses tek bir odanın üstünde toplanıyorsa kaynak o bölümdedir.
- Çatı arasına çıkıp yalıtım katmanının kesintisiz olup olmadığına bakın; aralık kalan yerler sesin indiği yerlerdir.
- Yağmur sırasında telefonla kısa bir ses kaydı alın; darbe sesi ile akış sesi kayıttan ayrılıyor.
Ses hangi katmanda doğuyor?
Sesin şiddetini beş şey belirliyor:
- Örtü kalınlığı: trapez sac 0,5-0,7 mm arasında seçilir. İnce ucu seçildiğinde aynı damla belirgin biçimde daha yüksek bir ses veriyor.
- Aşık aralığı: sac 1,5-2 metre aralıkla mesnetleniyorsa levhanın ortası davul yüzeyi gibi çalışır.
- Bağlantı sıklığı: vida aralığı açıldığında levhanın kenarı serbest kalır ve her damlada geri tepme sesi verir.
- Altındaki hacim: sac ile tavan arasında kapalı bir hava boşluğu varsa ses o boşlukta yankılanır.
- Örtü cinsi: kiremit ağır ve gözeneklidir, aynı yağmuru sac örtünün yanında sessiz geçirir.
Bu beş kalemin üçü örtü değiştirmeden düzeltilebiliyor.
Yalıtım sesi neden kesiyor?
Sesi kesen iki ayrı iş var: kütle ve gözenek. Kütle titreşimi zorlaştırıyor, gözenek ses dalgasını içinde yoruyor.
Taş yünü gözenekli ve göreli olarak ağır olduğu için bu ikisini birlikte yapıyor. 5-10 cm kalınlıktaki bir katman darbe sesini gözle görülür biçimde indiriyor.
Poliüretan köpük ısıyı iyi kesiyor ama hücreleri kapalı; ses tarafında taş yününün yaptığını yapmıyor. Katman seçiminin ısı tarafı ısı yalıtım katmanı sayfasında anlatılıyor.
Sac çatıda ses nerede kesilir?
Sac örtüde ilk müdahale levhanın altına geliyor. Örtü ile aşık arasına konan yalıtımlı bir katman darbeyi kaynağında yumuşatıyor.
Yalıtımlı sandviç panel aynı işi levhanın içinde yapıyor; iki sac arasındaki dolgu titreşimi bölüyor.
Örtü değişmeyecekse çatı arasına asma tavan ve gözenekli katman kurulur. Sac örtünün montaj kuralları trapez sac montajı sayfasında yazılı.
Ses geldiğinde neye bakıyorum
- Çatı arasından örtünün alt yüzü: sacın altında bir katman var mı, ilk bakılan bu.
- Aşık hattı ve vida sıraları; aralığın ne kadar açıldığı karede sayılıyor.
- Yalıtım katmanının kesintiye uğradığı yer; aralık kalan bölüm sesin indiği bölüm oluyor.
Çatı arasından iki kare ve yağmurdaki kısa ses kaydını gönderin; sesin hangi katmanda doğduğunu ayırayım. Örtü sac ise yalıtımlı panel çatı sayfası dolgulu levhanın ne yaptığını anlatıyor. Ses yağmursuz günde de sürüyorsa rüzgârda çatıdan gelen ses nereden gelir yazısına bakın.