Çatınız kaç metrekare? Bu sorunun iki farklı cevabı var ve ikisi arasında ciddi fark bulunuyor.
Bir çatının taban alanı ile eğimli yüzey alanı aynı şey değildir. Eğim arttıkça yüzey alanı büyür; malzeme de yüzey alanına göre hesaplanır.
Taban alanı ile yüzey alanı farkı
Taban alanı, binanın yukarıdan görünen izdüşümüdür. Tapu ve proje bu alanı yazar.
Çatı yüzeyi ise eğimli olduğu için daha büyüktür. 30 derece eğimde yüzey, taban alanının 1,15 katına; 45 derecede 1,41 katına çıkar.
Bu yüzden “evim 120 metrekare” bilgisi çatı metrajı için tek başına yeterli olmaz.
Doğru hesap için eğim açısı ya da mahya yüksekliği de gerekir.
Hangi ölçüler alınır?
- Saçak uzunluğu: oluk ve damlalık hesabı metretül üzerinden buradan çıkar.
- Mahya ve mertek boyu: eğimli yüzeyin boyunu, dolayısıyla m² cinsinden örtü alanını verir.
- Dere ve kırık hat uzunlukları: sac imalatı bu metrelerden hesaplanır.
- Baca, pencere ve çıkış sayısı: her biri ayrı bir detay ve ayrı bir işçiliktir.
- Kat yüksekliği ve sokak genişliği: erişim yönteminin hangisi olacağını belirler.
Fire payı neden var?
Kiremit ve sac kesilirken artık parça çıkar. Kırık hatlı ve karmaşık çatılarda bu artık daha fazladır.
Bu yüzden malzeme hesabına bir fire payı eklenir. Sade bir beşik çatıda %5-10 arası yeterli olur; kırık hatlı, bacalı ve pencereli bir yüzeyde pay %15 bandına çıkar.
Fire payını hiç koymamak, iş ortasında malzeme bitmesi demektir. Aşırı koymak ise gereksiz maliyettir.
Teklifte fire payının ayrı satır olarak görünmesi, rakamın nasıl oluştuğunu anlaşılır kılar.
Ölçüyü kim almalı?
Ölçüyü işi yapacak kişinin alması en güvenli yoldur. Başkasının verdiği metraj üzerinden yazılan teklif sahada değişir.
Ben ölçüyü keşifte kendim alırım ve teklifte hangi ölçünün hangi kaleme dayandığını yazarım.
Böylece iş bittiğinde kapsam tartışması doğmaz; karşılaştırma yapılacak bir kayıt olur.
Uzaktan tahmin ne kadar güvenilir?
Uydu görüntüsü ve fotoğraf bir fikir verir, kabaca bir aralık çıkarılabilir.
Ancak eğim, kırık hat sayısı ve detaylar uzaktan tam görünmez.
Bu yüzden uzaktan verilen rakam tahmindir; ölçüyle doğrulanmadan teklife dönüşmez.
Metraj teklifte nasıl görünmeli?
Yüzey alanı, saçak metresi, dere metresi ve detay sayısı ayrı satırlar hâlinde yazılır.
Her satırın karşısında hangi malzemenin kullanılacağı belirtilir.
Böylece iki teklif yan yana konduğunda hangisinin neyi kapsadığı görülebilir.
Tek satırda toplanmış bir rakam karşılaştırmayı imkânsız kılar ve sahada tartışma üretir.
Çatınızın fotoğrafını ve biliyorsanız taban alanını gönderin. Kaba bir aralık çıkarabilirim; kesin rakam için ölçüyü keşifte alırım. Ölçünün yazılı kayda nasıl döndüğünü nasıl çalışırım sayfasında anlattım. Ölçünün rakama nasıl döndüğünü çatı işinin bedelini ne belirler yazısında anlattım.