Rüzgâr hasarını anlatırken çoğu kişi çatının itildiğini düşünüyor. Sahada görülen iz tam tersini söylüyor: parçalar yukarı doğru kalkıyor.
Bunun sebebi rüzgârın çatı yüzeyinin üstünden geçerken orada bir emiş kurması. Aşağıda bu emişin nerede toplandığını ve bağlantının nasıl kurulduğunu yazdım.
Emiş çatının neresinde toplanıyor?
Hava akımı saçak kenarında yön değiştiriyor ve yüzeyden ayrılıyor.
Ayrılan akımın altında basıncı düşük bir bölge oluşuyor.
Bu bölge örtüyü yukarı doğru çekiyor; çekme en çok köşelerde yoğunlaşıyor.
Köşeden sonra sırasıyla kenar şeridi, en son çatının orta bölgesi geliyor.
Orta bölgedeki bir kiremitle köşedeki kiremit aynı bağlantıyla tutunmuyor.
Hasar fotoğraflarında boşluk hep köşede ya da saçak hattında başlıyor.
Kenar şeridi ne kadar geniş sayılıyor?
Kenar bölgesi, binanın kısa kenarının onda biri kadar bir şerit olarak alınıyor.
Pratikte bu şerit 1-2 metre bandında çıkıyor ve saçak, alın, mahya boyunca dönüyor.
Köşe bölgesi bu şeridin iki kenarının kesiştiği kare kadar oluyor.
Bağlantı sıklığı bu bölgelerde artırılıyor, orta bölgede standart kalıyor.
Kiremit çatıda kenar ve mahya sırasının her parçası kancayla bağlanıyor.
Orta bölgede aynı bağlantı 3-5 kiremitte bir yapılıyor.
Shingle ve sac yüzeyde bağlantı nasıl kuruluyor?
Shingle levhası normal bölgede dört çiviyle çakılıyor, rüzgâra açık bölgede altı çiviye çıkıyor.
Çivi, levhanın üst kenarından 2-3 cm aşağıdaki üretici çizgisinin hizasına geliyor.
Yüksekten ya da alçaktan çakılan çivi, levhayı yalnız kendi ağırlığıyla tutuyor.
Trapez sacda vida tepe noktasına atılıyor ve conta ezilmeden sıkılıyor.
Kenar bölgesinde vida aralığı sıklaştırılıyor, her trapez sırtına atılıyor.
Sacın alın kenarındaki bitiş profili takılmazsa rüzgâr sacın altına giriyor.
İçeriye giren hava emişe ne ekliyor?
Rüzgâr yönündeki bir pencere açık kalırsa bina içinde basınç yükseliyor.
Yükselen basınç çatıyı içeriden yukarı doğru itiyor.
Üstte emiş, altta itme aynı anda çalışınca bağlantıya binen yük artıyor.
Garaj kapısı ve büyük vitrin camı bu yüzden en kritik açıklıklar oluyor.
Sanayi yapılarında açık bırakılan yükleme kapısı aynı işi yapıyor.
Kapalı tutulan bir bina, aynı rüzgârı daha az yükle karşılıyor.
Rüzgâra açık çatıda neye bakılıyor?
Kıyıya ya da açık araziye bakan bir çatıda şu kalemler ayrı ele alınıyor:
- Saçak bitiş profili ve alın sacı: rüzgârın örtü altına girdiği ilk kapı.
- Mahya bağlantısı: harçlı mahya yerine kuru sistem daha iyi tutunuyor.
- Kenar kiremitleri: her biri kancalı, ayrıca vidalı bağlanıyor.
- Çatı üstü ekipman: baca şapkası, anten ve panel ayakları ayrıca sabitleniyor.
- Işıklık kubbesi: çerçevesi geniş ve hafif olduğu için bağlantısı kontrol ediliyor.
Bu kalemler yenileme sırasında ucuz, fırtınadan sonra pahalı oluyor.
Çatınızın saçak ve köşe hattını yandan fotoğraflayıp gönderin, kenar bölgesinde bağlantının sıklaşıp sıklaşmadığına bakayım. Shingle tarafını shingle serimi sayfasında, bağlantı elemanı seçimini çatıda hangi bağlantı elemanı nereye yazısında, kaymış örtü için çatıda kiremit kaymış veya kırılmış başlığında anlattım.