Oluktan akan suyu biriktirip bahçede kullanmak mümkün mü? Mümkün, ama hattın çatıya bakan ucu olduğu gibi kalmıyor.
Toplama işi su yolunun sonuna eklenen bir parçadır. Çatıdaki oluk, dere ve iniş borusu kendi ölçüsünde kalır; değişen yer borunun bittiği noktadır.
Çatı tarafında ne değişmez
Toplama yapılacak diye oluk kesiti küçültülmez. Oluğun ölçüsü hâlâ çatı yüzeyine ve bölgenin yağışına göre çıkar.
- Yaygın oluk bükümleri 33 ve 50 cm genişliktedir; dar seçilen oluk sağanakta taşar.
- İniş borusu çapı 80-100 mm bandında seçilir ve oluk genişliğiyle birlikte karar verilir.
- Süzgeç ve koruma filesi hattın başında kalır; yaprak depoya gitmeden tutulur.
Oluk kesitinin hangi üç bilgiden çıktığını oluk askısı ve eğim ayarı sayfasında anlattım.
İlk akan su neden ayrılır
Yağmurun ilk akan bölümü çatı yüzeyindeki tozu, kuş pisliğini ve yosun artığını sürükler. Bu su depoya alınmaz.
Hattın başına konan ayırıcı, belli bir miktar aktıktan sonra yönü depoya çeviriyor. Ayırıcı olmadan kurulan depo birkaç yağıştan sonra dipte tortu biriktirir.
Yüzey kaplaması da suyun içeriğini değiştirir. Yosun tutmuş bir yüzeyden gelen su daha kirlidir; çatı yüzeyi temizliği ve yosun alma bu yüzden toplama düşünülen çatılarda daha sık gündeme gelir.
Depo nereye oturur
Dolu bir su deposu ağırdır ve oturduğu zemin bu yükü taşımalıdır. Depo çatıya kurulmaz; zemine ya da bodruma oturur.
Bir metreküp su bin kilo demektir; küçük görünen bir depo bile oturduğu yüzeye ciddi bir nokta yükü bindirir.
Taşma çıkışı baştan planlanır: depo dolduğunda su eski güzergâhına, yani yağmur suyu çıkışına dönmelidir. Taşma yolu yoksa su binanın dibinde birikir.
Suyun temele ne yaptığını yağmur suyu binanın temelini nasıl etkiler yazısında ayrı anlattım.
Bu su nerede kullanılır
Toplanan su bahçe sulaması, dış alan temizliği ve benzeri işler için düşünülür.
Depo kapalı tutulur ve ışık almaz; açık bırakılan bir hazne birkaç haftada yosun tutar ve kokar. Kapağın havalandırma deliği de fileyle kapatılır.
İçme ve kullanma suyu hattına bağlanması ayrı bir konudur ve bu sitenin kapsamı dışındadır; hangi şartların arandığını belediyenin su idaresine sormak gerekir.
Oluğun bittiği noktayı, iniş borusunun zemine indiği yeri ve deponun düşünüldüğü alanı fotoğraflayın. Mevcut hattın olduğu gibi kalıp kalamayacağını keşifte söylerim.