Su gitmesi gereken yöne gitmiyor, oluğun ters ucundan taşıyor.
Çatı suyu yalnız eğimle taşır; arada pompa yoktur. Eğim bir noktada kaybolduğunda su durur, birikir ve en yakın boşluktan dışarı çıkar.
Suyun ters yöne gittiği söylendiğinde aranacak üç şey var: baştan yanlış kurulmuş eğim, sonradan çöken taşıyıcı ve tıkanmış dere.
Ters akan su bugün mü bakılmalı?
- Şimdi arayınsu parapet ya da duvar dibinden içeri dönüyor, iç cephede ıslaklık başladı.
- Bu hafta bakılabiliroluğun ters ucundan taşıyor ama taşan su dışarı dökülüyor.
- Yağış öncesi yeteryağmur bittikten sonra oluğun bir bölümünde su kalıyor, taşma olmuyor.
Yapmayın
Oluğu askısından zorlayıp elle eğmeyin. Sac bir kez kıvrıldığında kesiti bozulur ve eğim bu sefer başka bir yerde kaybolur.
Teras çatıda su biriken yeri harçla doldurmayın. Membranın üstüne atılan harç ayrı bir katman olur ve suyun durduğu yeri yalnız biraz ileriye taşır.
Tıkanan dereyi demir çubukla açmaya çalışmayın. Membran ya da dere sacı kaplı bir yüzeyde sert uç çizik bırakır; o çizik yeni bir su yoludur.
Ters akan su için yapabilecekleriniz
- Yağmur dindikten sonra suyun kaldığı yerleri fotoğraflayın; duran suyun sınırı eğimin bittiği çizgiyi gösteriyor.
- Oluğun iki ucuna da bakın. İniş borusu hangi uçtaysa su oraya doğru gitmeli; gitmiyorsa askı kotları ölçülür.
- Teras çatıda bir kova su dökün ve suyun hangi yöne yürüdüğünü izleyin; yön kuru günde bile okunuyor.
Eğim nerede kaybolur?
Kaybolduğu yer beş başlıktan birine çıkıyor:
- Oluk eğimi: askılar metrede 2-5 mm düşürülerek çakılır. Aynı kotta çakılan oluk suyu ortasında tutar.
- Askı aralığı: 60-80 cm aralık aşıldığında oluk iki askı arasında sarkar, sarkan yerde su göllenir.
- Teras eğim şapı: yüzey %1,5-2 eğimle süzgece yönlendirilir. Şap düz atılmışsa su nereye gideceğini bilemez.
- Aşık ve mertek çökmesi: yük altında sarkan bir eleman örtü yüzeyinde ters bir çanak oluşturur.
- Dere hattı: iki yüzeyin birleştiği 30-40 cm genişliğindeki hat tıkanırsa su geriye, bindirmelerin arkasına döner.
İlk üçü ayar işidir, dördüncüsü taşıyıcıya, beşincisi bakıma çıkar.
Yanlış eğim mi, sonradan çökme mi?
İkisi aynı belirtiyi veriyor ama ayrımın kolay bir yolu var: hat ilk günden beri mi böyle çalışıyor?
Yeni bir çatıda ilk yağmurdan itibaren göllenme varsa eğim kurulurken kaybolmuştur. Bu bir kurulum işidir ve düzeltmesi de kurulumun kendisidir.
Yıllarca sorunsuz çalışmış bir hatta sonradan başlayan göllenme çökmeyi gösteriyor. Yükü taşıyan eleman yorulmuştur ve örtüden önce iskelete bakılır.
Su geri dönünce nereye giriyor?
Geri dönen su örtünün bindirme mantığını tersine çeviriyor. Örtü yukarıdan aşağı akan suya göre kurulur; alttan yukarı yürüyen su bindirmenin altına doğrudan giriyor.
Duvar ve parapet dibinde biriken suyun seviyesi yükselir. Etek sacı duvara yeterince tırmandırılmadıysa su sacın üst kenarından atlar ve duvarın içine iner.
Teras tarafında eğimin nasıl kurulduğunu teras çatıda eğim şapı sayfasında, oluk tarafını oluk askısı ve eğim ayarı sayfasında anlattım.
Duran suyun fotoğrafında neye bakıyorum
- Yağmurdan sonra duran suyun tamamı tek karede; sınırın nerede bittiği eğimi doğrudan söylüyor.
- Oluğun iniş borusuna en uzak ucu, hizayı gösterecek biçimde yandan.
- Dere hattının birleşme noktası ve süzgeç ağzı; tıkanma varsa orada görünüyor.
Yağmur sonrası duran suyun karesini ve oluğun iki ucunu gönderin; eğimin nerede kaybolduğunu söyleyeyim. Göllenme teras yüzeydeyse teras çatıda göllenme ve duran su sayfası aynı izi ayrıntılandırıyor. Taşıyıcıda çökme çıkarsa iş taşıyıcı güçlendirme başlığına geçer.