Açıklığınız kaç metre? Ahşabın zorlandığı mesafede çelik profil daha ince kesitle aynı yükü taşır.
Çelik iskelet, makas ve aşıkların profil çelikten kurulmasıdır. Depo, atölye, otopark ve geniş salonlarda yaygındır; müstakil konutta da açıklık büyükse tercih edilir.
Ne zaman gerekmez?
Açıklık küçükse ve mevcut ahşap iskelet sağlamsa çelik gerekmez. Ahşap hem ucuzdur hem yerinde işlenir.
Yalnız örtü yenilenecekse taşıyıcıya dokunmak gerekmez.
Açıklık geniş, yük yüksek ya da yangın ve nem koşulları zorlayıcıysa çelik öne çıkar.
Profil seçimi neye göre yapılır?
Profil, taşıyacağı yere göre seçilir:
- IPE ve HEA — ana taşıyıcı makas ve kirişlerde.
- C profil — aşık hattında, 1,5-2,5 mm et kalınlığında.
- Kutu profil — burulmaya zorlanan kenar ve çerçevelerde.
- Lama ve köşebent — çapraz bağlantı ve rüzgâr kuşaklarında.
Seçim açıklığa, çatı yüküne ve üstüne gelecek örtüye bağlıdır. Yalıtımlı panel ile trapez sac farklı yük getirir.
Kar ve rüzgâr yükü bölgeye göre değişir; Kocaeli hattındaki sanayi yapılarında rüzgâr emişi belirleyici olur.
Kaynak ve cıvata: hangisi nerede
Atölyede hazırlanan birleşimler kaynaklı, sahada kurulan birleşimler cıvatalı yapılır.
Cıvatalı birleşim sökülebilir ve montaj hatası düzeltilebilir. Kaynaklı birleşim sahada işçilik kalitesine çok daha bağımlıdır.
Saha kaynağı gerekiyorsa yüzey hazırlığı ve hava koşulu önem kazanır; nemli yüzeyde yapılan kaynak gözenek yapar.
Korozyon koruması
Çeliğin ömrünü belirleyen şey kesiti kadar yüzey korumasıdır. Astar ve son kat boya, ya da sıcak daldırma galvaniz uygulanır.
Deniz etkisi olan bölgelerde galvaniz tercih edilir; boya sistemi orada daha hızlı yorulur.
Kesim ve delme sonrası açılan yüzeyler yeniden korunmazsa pas tam o noktalardan başlar.
Ahşapla karşılaştırma
İki taşıyıcı da aynı çatıyı kurar. Seçim açıklığa, kesite ve yalıtım detayına bakar.
| Ölçüt | Ahşap makas | Çelik profil |
|---|---|---|
| Geçilen açıklık | 4-7 metrede rahat | Onlarca metreye çıkar |
| Kesit | Açıklıkla hızla büyür | Aynı yükte daha ince |
| Isı köprüsü | Sınırlı | Belirgin, detay ister |
| Boyut değişimi | Kuruyunca çalışır | Yapmaz |
| Yüzey koruması | Emprenye | Boya ya da galvaniz |
| Sahada işleme | Kesilir, eklenir | Ölçü atölyede kesinleşir |
Karma çözüm de mümkündür: ana taşıyıcı çelik, üst hat ahşap. Ölçüyü kimin aldığı sırayı belirler; çatıda hangi ölçüyü kim alır yazısı bunu anlatır.
Yapının açıklığını, kat yüksekliğini ve kullanım amacını yazın. Mevcut bir iskelet varsa fotoğraflayın; profil ve bağlantı durumunu oradan okuyabilirim. Ahşap taşıyıcıyla karşılaştırmak isterseniz makas ve aşık kurulumu sayfasına bakın.
