Shingle levhası elde ince ve hafif durur. O inceliğin içinde beş ayrı katman var ve her biri ayrı bir işi üstleniyor.
Bir shingle çatının nasıl yaşlandığını anlamak için katmanları tanımak gerekiyor. Bozulma hep belli bir katmandan başlıyor.
Katmanlar alttan üste nasıl dizilir
Bir levhayı kesip yandan baktığınızda şu sıra çıkar:
- Arka yüz filmi: levhaların paket içinde birbirine yapışmasını önleyen ince kaplama.
- Alt bitüm katı: taşıyıcıyı alttan saran, suyu geçirmeyen tabaka.
- Cam tülü taşıyıcı: levhanın iskeleti. Çekme dayanımını bu katman verir.
- Üst bitüm katı: granülün yapışacağı yüzeyi hazırlar.
- Mineral granül: güneşi karşılayan, rengi veren ve bitümü koruyan taş tanesi.
Yapışkan şerit bu sıranın dışında, levhanın ön yüzünde ayrı bir bant olarak durur.
Cam tülü taşıyıcı ne iş görür
Taşıyıcı levhanın kendini taşıyan parçasıdır; bitüm tek başına şekil tutmaz.
Cam tülü boyut değiştirmediği için sıcakta ve soğukta levha aynı ölçüde kalır.
Eskiden kullanılan organik kâğıt taşıyıcı nem alıp kabarıyordu.
Çivi taşıyıcıdan geçer ve levhanın tutunması ona bağlıdır.
Çivi şeridin dışına kaçarsa taşıyıcı tek noktadan yırtılır.
Rüzgârda uçan levhaların çoğunda çivi yeri yanlıştır, malzeme değil.
Granül neden koruma katmanıdır
Bitüm doğrudan güneş görürse sertleşir ve kırılganlaşır.
Granül bitümün üstünü kapatır ve ultraviyoleyi taşla karşılar.
Aynı tane yağmurun çarpma gücünü de dağıtıyor.
Granül döküldüğünde altındaki siyah yüzey açılır ve orada yaşlanma hızlanır.
Oluğun dibinde biriken tane bu yüzden bir ölçüm noktasıdır.
Serim sırasında da az miktarda tane dökülür; onunla yılların dökülmesi karışmaz.
Yapışkan şerit güneşle ne yapar
Her levhanın ön yüzünde ısıyla aktifleşen bir bitüm bandı bulunur.
Serildikten sonra güneş bandı yumuşatır ve üstteki levha alttakine yapışır.
Yapışma tamamlanınca örtü tek parça gibi davranır ve rüzgâr altına giremez.
Soğuk havada serilen shingle bu yapışmayı ilkbahara kadar yapmaz.
O yüzden kış serimlerinde şerit elle ısıtılır ya da nokta mastik atılır.
Yapışmamış levha ilk sert rüzgârda kalkıyor.
Üç sekmeli ile laminat arasındaki fark
Üç sekmeli levha tek kat cam tülüdür ve kesikleri düz bir desen verir.
Laminat levhada ikinci bir katman yapıştırılır, yüzey kalınlaşır ve gölge derinleşir.
Laminatın metrekare ağırlığı 10-12 kg civarına çıkar, üç sekmeli daha hafif kalır.
Ağırlık artışı rüzgâr dayanımına da yansıyor.
Taşıyıcı iskelet zayıfsa ağırlık farkı hesaba katılmalı.
Görünüş farkı yerden bakınca belirgindir, dayanım farkı ise yıllarla ortaya çıkar.
Shingle ne zaman doğru örtü olmaz
Eğim 15-20 derecenin altına indiğinde levhalar suyu tek başına yönetemez.
Düşük eğimde saçak boyunca ek bariyer serilmeden shingle konuşulmaz.
Ağaç altında sürekli gölgede kalan yüzeyde granül arası yosun tutar.
Sürekli yürünen bir çatıda granül ayak altında sıyrılır.
Tahta ya da OSB zemini olmayan bir çatıya shingle serilmez.
Bu sınırlar dışındaysa shingle hafifliğiyle iyi bir örtüdür.
Oluğun dibinden bir avuç granülü ve bir levhanın yakın karesini gönderin, yaşlanmanın nerede olduğunu ayırayım. Serimin kendisi shingle serimi sayfasında; dolunun granüle ne yaptığını dolu çatıya ne yapar yazısında, alttaki zemin tartışmasını kiremit altında tahta mı, OSB mi yazısında bulursunuz.