Çatınız metrekarede ne kadar yük taşıyor? Doğal taş örtü bu sorunun cevabıyla başlar.
Arduvaz, ince katmanlar hâlinde yarılan doğal bir taştır. Plakalar çivilenerek ya da kancayla asılarak üst üste bindirilir.
Ne zaman gerekmez?
Taşıyıcısı hafif kurgulanmış bir çatıda doğal taş gerekmez; güçlendirme kapsamı örtüyü aşar.
Mevcut arduvaz örtüde birkaç plaka kırıldıysa yalnız o plakalar değişir; kırık sayısı arttıkça karar yeniden konuşulur.
Taşıyıcı yeterliyse ve uzun ömürlü bir yüzey isteniyorsa doğal taş öne çıkar.
Metrekare ağırlığı taşıyıcıya ne yapar?
Doğal taş örtünün taşıyıcıya bindirdiği yük, hafif örtülerin birkaç katıdır ve kar biriktiğinde üstüne mevsimlik bir pay daha eklenir.
| Örtü | Metrekare ağırlığı | Taşıyıcıda karşılığı |
|---|---|---|
| Arduvaz plaka | 25-40 kg | Mertek kesiti ve aralığı yeniden okunur |
| Kil ya da beton kiremit | 40-50 kg | Arduvazla yakın bant; kiremit çatı çoğu kez uyar |
| Shingle | 8-12 kg | Ahşap kaplama ister, yük tarafı rahattır |
| Trapez sac | 4-6 kg | Aşığa oturur, en hafif seçenek |
Mertek kesiti, aşık aralığı ve mesnet noktaları bu yüke göre kontrol edilir; kontrol yetersiz sonuç verirse taşıyıcı güçlendirilir ya da hafif örtüye dönülür.
Çivileme ile kancalı asma
Plakalar 4-8 mm kalınlıkta yarılır; delinip çivilenir ya da kenarından kancayla asılır.
Çivileme sabit bir düzen verir; kanca ise plakanın tek tek sökülmesini kolaylaştırır.
Çivi başı plakayı ezmeyecek kadar gevşek çakılır; sıkı çakılan çivi taşı çatlatır.
Bindirme payı eğime göre büyür; 30 derecenin üstünde 7-8 cm yeterken eğim 25 dereceye indiğinde 10-11 cm istenir.
Kırılgan yüzeyde yürüme yolu
Doğal taşa doğrudan basıldığında plaka çatlar ve çatlak ilk sağanakta kendini gösterir.
Bu yüzden çalışma sırasında yükü dağıtan yürüme tahtaları serilir.
Merdiven yüzeye yaslanmaz; çatı merdiveni mahyaya asılır.
Bakım gereken çatılarda kalıcı bir yürüme hattı planlanır ve çatı korkuluğu ve yaşam hattı ile birlikte kurulur.
Tek plaka nasıl değişir?
Kırılan plaka, üstündeki sıra hafifçe kaldırılarak çıkarılır. Sıra şöyle işler:
- Üstteki sıra takozla 2-3 cm kaldırılır ve kırık plakanın kenarı serbest kalır.
- Çivili düzende çivi, ince ağızlı bir sökücüyle plakanın altından kesilir.
- Kırık parçalar aşağı kaydırılarak alınır; yüzeye basılmaz.
- Yeni plaka yerine sürülür ve bakır kancayla alt sıraya tutturulur.
- Kaldırılan sıra indirilir, bindirme payı yeniden ölçülür.
Yeni plaka renk ve kalınlık bakımından mevcut örtüye yakın seçilir.
Çatının yüzey alanını ve çatı arasından taşıyıcı karelerini gönderin. Mertek kesitini görürsem yük kontrolünü keşifte netleştiririm. Taşıyıcı yenilenecekse makas ve aşık kurulumu sayfası bu işin devamıdır.
