Son kattaki tavanda bir çatlak mı gördünüz, gittikçe mi uzuyor?
Çatlak ne zaman çıktı ve o günden beri uzadı mı? Bu iki cevap üç ayrı ihtimali ikiye indiriyor.
Tavanda çatlak görünce ilk akla çatı geliyor. Sahada baktığımda çatlakların bir bölümü yüzey kaynaklı çıkıyor, bir bölümü ise yapının kendi hareketinden geliyor.
Çatlak bugün mü bakılmalı?
- Şimdi arayınçatlak parmak girecek kadar açıldı ya da iki kenarı kademe yapmış.
- Bu hafta bakılabilirçatlak boyunca nem izi ya da renk değişimi var.
- Yağış öncesi yetersaç teli inceliğinde, kuru ve boyu aylardır değişmiyor.
Yapmayın
Çatlağı ölçmeden macunlayıp boyamayın. Kapatılan çatlak hareket ediyorsa aynı hat birkaç ay içinde geri çıkar.
Kademe yapmış bir çatlağın üstüne alçıpan çakmayın. Görüntü kapanır, hareketi izleme imkânı ortadan kalkar.
Çatlağı izlerken yapabilecekleriniz
- Çatlağın iki ucunu kalemle işaretleyip tarih atın; uzama olup olmadığı ancak böyle ölçülüyor.
- Çatlağın ortasına kâğıt bant çekin. Bant yırtılırsa hareket sürüyor demektir.
- Çatlağın nemli olup olmadığını elinizin arkasıyla yoklayın; nem varsa sıra su kaynağında.
Tavandaki çatlak çatıdan mı geliyor?
Çatı kaynaklı çatlak genelde nemle birlikte gelir ve rengi çevresinden koyudur.
Kuru, düz ve 0,2-0,3 mm genişliğindeki kılcal bir çizgi genelde sıva ile alçının farklı çalışmasından doğar; çatıyla ilgisi olmaz.
Çatlak bir köşeden diğerine çapraz gidiyorsa konu yüzeyin ötesine geçer.
Doğru sırayı kurmak için önce nem ölçülür, sonra hareket izlenir; ikisi de yoksa yüzey işi kalır.
Hareket çatlağı ile nem çatlağı nasıl ayrılır?
Hareket çatlağı mevsimle açılıp kapanır. Kışın belirginleşip yazın incelen bir çatlak bunu anlatır.
Nem çatlağı ise kenarından kabarma ve renk değişimi üretir, kuru havada bile iz bırakır.
Binada dilatasyon varsa çatlak o hattı izleyebilir. Detayı dilatasyon detayı sayfasında anlattım.
Nem tarafı çıkarsa iz genelde tavanda yayılır; tavanda leke sayfasındaki renk okuması burada da işe yarar.
Çatlak taşıyıcıdan geliyorsa ne yapılır?
Kenarları 1-2 mm kademe yapmış, yani iki tarafı farklı düzlemde duran çatlak taşıyıcıya bakar.
Ahşap çatıda mertek ya da aşık sehim yapmışsa tavan o hat boyunca çatlar.
Böyle bir çatlakta önce yük yolu okunur; kesit ve bağlantı görülmeden hiçbir kapatma yapılmaz. İş taşıyıcı güçlendirme tarafına geçerse yapısal hesap gerekir.
Deprem sonrasında çıkan çatlaklarda sıra ayrıdır; deprem sonrası çatı kontrolü sayfasındaki adımlar izlenir. Yapısal karar çatı ustasının tek başına vereceği bir karar olmaz, inşaat mühendisinin görüşü alınır.
Çatlak fotoğrafında neye bakıyorum
- Çatlağın tamamı, iki ucundaki işaret ve tarih okunacak şekilde.
- Çatlağın duvara ulaştığı yer; kademe varsa orada görünür.
- Tavanın o bölgesinin geneli, aydınlatma ve köşelerle birlikte.
Kareleri iki hafta arayla çekip gönderin; uzama varsa fark iki karede ortaya çıkar. Hareket sürüyorsa yapısal görüş alınır, nem çıkarsa su kaynağı aranır. Konstrüksiyon başlıklarının tamamı kesit ve konstrüksiyon altında duruyor.