Mahya hattında çatlak ya da boşluk var mı? Çatının en çok zorlanan hattı orasıdır.
Mahya, iki eğimin birleştiği sırtı kapatan parçadır. Rüzgâr bu hatta hem üstten emer hem yandan bastırır; bağlantı zayıfsa ilk oynayan yer burasıdır.
Ne zaman gerekmez?
Mahya parçaları sağlam ve bağlantı sıkı ise yenileme gerekmez. Tek tek oynamış parçalar yerine oturtulur.
Çatlak yalnız harçtaysa ve parçalar yerindeyse, harç yenilemesi yeterli olabilir.
Sırt hattı boyunca boşluk görünüyorsa ve parçalar elle oynuyorsa hat komple ele alınır.
Kuru mahya ile harçlı mahya
İki sistem de sırtı kapatır. Ayrıldıkları yer bağlantının neyle kurulduğu ve sırtın hava alıp almadığıdır.
| Ölçüt | Harçlı mahya | Kuru mahya |
|---|---|---|
| Bağlantı | Çimento harcı | Kelepçe ve vida |
| Sırtta hava | Kapalı kalır | Bant üzerinden geçer |
| Bozulma biçimi | Harç çatlar, parça oynar | Kelepçe gevşer |
| Bakımda yapılan | Çatlak harç yenilenir | Bağlantı sıkılığı yoklanır |
| Uygulama koşulu | Kuru ve ılık hava ister | Soğukta da kurulur |
Mevcut çatıda hangisinin uygun olduğu kiremit tipine ve sırt genişliğine bakılarak seçilir.
Sırt havalandırması nedir?
Çatı arasındaki nemli hava yukarı çıkar ve sırttan boşalır. Sırt tamamen kapatılırsa nem içeride kalır.
Kuru mahya bandı 30-40 cm genişliğinde rulo hâlinde gelir ve sırtın iki yanına yayılır; suyu geçirmez, havayı geçirir. Bu, kışın çatı arasında oluşan terlemeyi azaltır.
Yenileme sırasında sıra
Hat şu sırayla ilerler:
- Mahya parçaları sökülür, eski harç ve kırıntı temizlenir.
- Sırt hattındaki kiremit sıraları ve çıtalar tek tek yoklanır.
- Gevşemiş çıta ve kırık kiremit bu aşamada değişir.
- Sırt latası ya da harç yatağı kurulur; yeni parçalar 5-10 cm bindirmeyle dizilir.
- İki uç kapatılır ve hat boydan boya elle denetlenir.
Uç kapaması eksik bırakılan mahya rüzgârda oradan kalkar. Mahyanın neden ilk bozulan hat olduğunu mahya neden önce bozulur yazısında anlattım.
Sırt hattını yandan ve mümkünse üstten fotoğraflayın. Harçlı mı kuru mu olduğunu görürsem, yenilemenin kapsamını daha net söylerim. Çatı baştan seriliyorsa kiremit serimi ve mahya bağlantısı sayfasına bakın.
