Oluğunuzu yılda kaç kez temizliyorsunuz? Cevap ikiden fazlaysa koruma filesi konuşulmaya değer.
Oluk koruma filesi, oluğun ağzını kapatan bir elektir; su delikten geçer, yaprak ve dal üstte kalır.
Ne zaman gerekmez?
Çatınızın çevresinde ağaç yoksa oluğa yaprak da düşmez; orada file bir işe yaramaz.
Oluk sarkmışsa ya da ters meyilliyse önce o düzeltilir; file takmak eğimi düzeltmez, yalnız üstünü örter.
Çam, ıhlamur ya da çınar gölgesindeki çatıda file işe yarar; yılda birkaç kez dolan olukta temizlik aralığı uzar.
Yaprak tutucu tipleri
Piyasada üç tip dolaşıyor; düz elek file, kapaklı profil ve fırça tipi dolgu. Üçü de yaprağı üstte tutmayı amaçlar, tutma biçimleri ayrışır.
| Tip | Suyu nasıl alır | Nerede oturur | Zayıf yanı |
|---|---|---|---|
| Düz elek file | Delikten doğrudan geçirir | Yaprağın iri olduğu her oluk | Göz açıklığı yanlış seçilirse tozla sıvanır |
| Kapaklı profil | Kavisli kenarda yüzey gerilimiyle içeri çeker | Yaprağın kayarak yere düşmesi istenen dik çatılar | Sağanakta su kapağın ucundan atlayıp saçak önüne dökülebilir |
| Fırça dolgu | Teller arasından süzülerek oluk tabanına iner | Kenarı klips tutmayan eski oluk profilleri | Ufalanan yaprak fırçanın dibinde birikir |
Göz açıklığı kaç milimetre olmalı?
Geniş yapraklı çınar ve ıhlamur altında 2-4 mm göz açıklığı iş görür; bu aralık suyu bolca geçirir ve yaprağı üstte tutar.
Çam iğnesi 1-2 mm kalınlığındadır ve 2 mm üstü her açıklıktan dikine geçer. İğne yapraklı ağaç altında 0,8-1,5 mm dokuya inmek gerekiyor.
Sık doku suyu yavaşlatır. Ağzı 12-15 cm genişliğindeki yarım yuvarlak olukta bu yavaşlama taşmaya dönmez; daha dar profilde dönebilir.
Yanlış file oluğu nasıl tıkar?
File takmak tek başına iyi bir sonuç getirmiyor. Yanlış seçilen bir ayrıntı oluğu eskisinden hızlı doldurur.
- Göz açıklığı geniş file iğne yaprağını geçirir; geçen malzeme oluğun içinde birikir ve elle ulaşılamaz.
- Göz açıklığı çok küçük file tozla sıvanır; üstünde ince bir kabuk oluşur, su kabuğun üstünden akıp gider.
- Plastik file güneşte gevrekleşip parçalanır; kopan parçalar iniş borusunun ağzına oturur.
- Oluk ağzından taşan file rüzgârda titrer ve klipsleri yorar; kenar profilin içinde kalmalıdır.
Montaj nereye oturur?
File oluğun kenarına klipsle tutturulur ya da ilk kiremit sırasının altına sokulur.
Kiremit altına sokulan montaj kiremidi hafifçe kaldırır. Yanlış yapılırsa alt sıra oturmaz ve rüzgârda oynar.
Paslanmaz klips ile paslanmaz file birlikte kullanılır. Alüminyum oluğa galvaniz klips takmak kenarda korozyon başlatır.
Temizlik büsbütün biter mi?
File temizliği bitirmez, aralığını uzatır. Üstünde biriken yaprak yine alınır.
Bakım düzeninizi kurarken oluk ve dere temizliği sayfasına da bakın.
Oluğun ağzını ve çevredeki ağaçları fotoğraflayın. Yaprağın cinsini görürsem hangi göz açıklığının oturacağını söyleyebilirim. Taşma sürüyorsa oluk taşması sayfası da işinize yarar.
