Kışın saçak ucunda sarkan buz sütunları görüyor musunuz? O sütunlar, çatıda eriyip saçakta donan suyun işaretidir.
Isıtmalı hat, oluğa ve iniş borusuna döşenen bir rezistans kablosudur; kablo donmayı engeller ve su yolunu açık tutar.
Ne zaman gerekmez?
Çatı arası soğuk ve yalıtım sürekliyse kar örtünün üstünde erimez; orada buz seddi oluşmaz, kablo da gerekmez.
Buzlanma tek bir noktada toplanıyorsa sebep bir ısı kaçağıdır; hat çekmek yerine o kaçak kapatılır.
Geniş saçaklı, gölgede kalan ve gizli dereli çatılarda hat işe yarar; kuzeye bakan uzun oluklarda da geçerli.
Buz seddi nasıl oluşur?
Çatı arasından sızan ısı, örtünün üstündeki karı alttan eritir.
Eriyen su saçağa doğru akar; saçak çatı arasının ısısını almaz, orada soğuktur ve su donar.
Donan su bir set yapar; arkasından gelen su bu setin gerisinde göllenir ve kiremit altından geri girer.
Kablo nereye döşenir?
Hat tek parçadır ve suyun izlediği yolu baştan sona takip eder. Kablo taban boyunca 30-50 cm aralıklı klipslerle tutturulur.
- Olukta düz hat olarak yatırılır ve kenar kıvrımına değdirilmez.
- İniş borusunun içine sarkıtılır; boru boyunca yere kadar iner, yalnız üst bölümü ısıtmak suyu ortada dondurur.
- Gizli derede taban boyunca serilir; dere genişse iki sıra hâlinde gider.
- Süzgeç ağzında kablo bir halka yapar, çünkü donma ilk orada başlar.
Termostat ve nem sensörü
Kumanda hava sıcaklığını ve yüzey ıslaklığını birlikte okur; kablo yalnız iki ölçü birden uygun olduğunda devreye girer.
Ayar penceresi genelde +5 °C ile -10 °C arasında tutulur. Daha soğukta kar kuru kalır, erimediği için akacak su da olmaz.
Kuru soğukta sistem kapalı durur; kar göründüğünde açılır.
Elektrik beslemesi ve güvenlik
Kablonun çıkış gücü oluk tabanında metre başına 20-30 W, iniş borusunda 30-40 W aralığında seçilir; borudaki su kütlesi daha hızlı hareket ettiği için orada güç yükselir.
Toplam hat uzunluğu ile metre başına güç çarpılır, pano tarafındaki sigorta bu toplama göre belirlenir.
Hat kendi sigortasından beslenir ve kaçak akım rölesiyle korunur.
Elektrik bağlantısını yetkili kişi yapar; çatı tarafındaki döşeme ve sabitleme çatı işidir.
Kablodan önce bakılacak iki şey
Birincisi yalıtım. Kaçan ısı kesilirse kar örtü üstünde erimez.
İkincisi su yolunun kendisi. Tıkalı bir oluk ısıtılsa da suyu taşımaz.
Sırayı atlamamak için çatıda ısı yalıtım katmanı sayfasına bakın.
Saçakta buz sarkıtı varsa fotoğraflayın; kar yağdıktan birkaç gün sonraki kare daha çok anlatır. Hattı çizmeden önce iniş borusu ve yağmur suyu çıkışı düzenine bakarım.